Ankara Sanayi Odası'nın (ASO) hazırladığı İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi ASO-İLTEK 2025 sonuçları açıklandı. Teknolojik gelişmişlikte Ankara birinci, İstanbul ise ikinci sıradaki yerini korudu. Bu iki şehir, diğer illerle aralarındaki farkı açarak kendi ligini oluşturdu. 81 ilin 5 farklı alt endeks ve 37 değişkene göre değerlendirildiği endekste Ankara ve İstanbul'u sırasıyla Eskişehir, Kocaeli, İzmir, Kayseri, Bursa ve Sakarya takip etti.
ASO Başkanı Seyit Ardıç, endeksin Türkiye'nin teknoloji yolculuğunu izlemek ve yön göstermek amacıyla hazırlandığını belirtti. Ardıç, "ASO-İLTEK'i bir yayın değil, Türkiye'nin teknoloji navigasyonu olarak görüyoruz" açıklamasını yaptı. Üç yıllık veri setinin ilk kez analiz edildiğini vurgulayan Ardıç, hangi illerin yükseldiğini veya irtifa kaybettiğini artık somut verilerle görebildiklerini ifade etti.
Ardıç, Türkiye'nin tek parça bir teknoloji ülkesi olmadığını, üç farklı teknoloji katmanından oluştuğunu açıkladı. Birinci katmanda Ankara ve İstanbul'un bulunduğunu ve bu illerin diğerlerinden net bir şekilde ayrıştığını söyledi. İkinci katmanda Kocaeli, Eskişehir, Bursa, İzmir ve Kayseri gibi güçlü sanayi altyapısına sahip ancak teknoloji eşiklerinde zorlanan illerin yer aldığını belirtti. Üçüncü katmanda ise potansiyeli olan fakat bunu harekete geçirmekte zorlanan geniş bir çeper bulunduğunu ifade etti.
"Üretimi güçlü ama dijital altyapısı zayıf iller teknolojik gelişmişlikte geri düşüyor" diyen Ardıç, iller arasındaki farkın ana nedenini fiber altyapı, geniş bant ve dijital erişim kalitesinin oluşturduğunu vurguladı. En alt teknoloji kategorisindeki il sayısının 16'dan 18'e çıkmasının, teknoloji dönüşümünün tabana yayılmasında sorun olduğuna işaret ettiğini söyledi.
ASO-İLTEK 2025'in temasının 'Savunma Teknolojileri' olarak belirlendiğini ifade eden Ardıç, savunma sanayiinin yenilik ve teknoloji atılımı için kuvvetli bir kaldıraç görevi üstlendiğine dikkat çekti. Ankara'nın savunma sanayiindeki birikiminin, elektronik, yazılım, havacılık ve uzay gibi birçok alana yayılan çarpan etkisi ürettiğini belirtti. Türkiye'nin kilogram başına ihracat değeri 1,57 dolar iken, savunma ve havacılık sektöründe bu rakamın 65 dolara çıktığını vurguladı.
Ardıç, Türkiye'nin teknoloji omurgasını oluşturan Ankara ve İstanbul'un güçlerini farklı başlıklardan aldığını ve birbirlerinin tamamlayıcısı olduğunu söyledi. "Ankara araştırmanın, savunma sanayiinin ve derin teknolojinin, İstanbul ise dijital altyapının, finansın ve küresel bağlantıların merkezidir" değerlendirmesinde bulundu. Bu iki merkezde üretilen teknoloji gücünün Anadolu'ya yayılması gerektiğini vurguladı.
Endeks sonuçlarının umut veren örnekler de sunduğunu belirten Ardıç, Kayseri'nin patent, tasarım ve teknoloji tescillerindeki performansının, Anadolu'dan güçlü bir teknoloji mesajı verdiğini ifade etti. Doğru ekosistem kurulduğunda Anadolu'nun yüksek teknoloji ligine çıkabileceğini gösterdiğini söyledi.
Ardıç, politika yapıcılara, iş dünyasına ve üniversitelere mesaj verdi: "Tek tip teşvik anlayışı artık yeterli değildir. İl bazında veri temelli ve hedefli sanayi politikalarına ihtiyacımız vardır." Türkiye'nin sorununun teknoloji eksikliği değil, teknolojide eşik atlayamamak olduğunu belirterek, "Teknolojik dönüşüm bir merdivendir. Doğru basamağa basmazsanız düşersiniz" dedi.